KAR BUĞDAYIN YORGANIDIR

101 okunma

Tarımsal üretim; büyük oranda doğal ekolojik koşullara bağlı olarak yapılmaktadır. Kuraklık, şiddetli yağışlar, dolu, don, çoraklık, tuzluluk, zararlılar, hastalıklar, yangın gibi çevre faktörlerinin biri veya birkaçı tarımsal üretimde her yıl sıkça görülen risklerdir. Bunun yanı sıra küresel ısınma ile değişen iklim yapısı, doğal dengenin bozulması ve ılık geçen kış ayları, söz konusu risklerin şiddetini, özellikle don ve kuraklık riskini daha da artırmaktadır. Dolayısıyla normal koşullarda tarımsal üretim riskli bir faaliyettir ve çevresel stres faktörleri ile önemli derecede sınırlandırılmaktadır.

Geniş bir coğrafyaya sahip olan ülkemiz farklı topoğrafik yapıya sahip olması nedeniyle iklim değişikliğinden farklı biçimde ve boyutlarda etkilenmektedir. Son yıllarda küresel ısınmaya bağlı olarak ülkemizde hemen her bölgede kar yağışının 15-20 yıl öncesine göre önemli oranda azaldığı kabul edilen bir gerçektir. Kar yavaş eridiği için toprağın nem muhtevasını artırarak toprağın nemlilik süresini uzatır ve daha sonra yağmur yağmasa bile bitkiler bu nemden faydalanarak gelişme sağlayabilmektedirler. Yağmur suyu; yüzey akışı ve çabuk yıkandığı için toprakta yeterince nem birikememektedir ve dolayısıyla taban suyu daha derine inmektedir. Bu yüzden kar; toprağın, göletlerin, barajların, sulama kanallarının ve ırmakların en önemli su kaynağıdır.

Kar örtüsünden yoksun topraklarda toprağın üst kısmının donup çözülmesi, kışlık ekilen hububatın önemli oranda zarar görmesine neden olur. Kış aylarında gündüz çözülen ve gece donan topraklarda don kabarması sonucu toprak içerisinde bitkilerin kökleri kopar (don kesmesi). Geç ekimlerde zayıf kök sistemi ile kışa giren bitkilerde don kesmesi daha fazla ve şiddetli olabilir. Kar örtüsünden yoksun topraklarda açık, bol ışıklı, rüzgarlı ve soğuk havalarda toprağın donmuş olmasından dolayı bitkinin suyu alamamasına don kuraklığı denir. Don kuraklığına ve don kesmesine maruz kalmış bitkilerin besin elementi alımı düşük olduğundan veya alamadığından, sararır, boyu kısalır, cılız ve seyrekleşme olur, verim ve kalite önemli oranda düşer, hatta don kesmesi ve don kuraklığının süresine ve şiddetine bağlı olarak bitkiler ölebilirler. Kar örtüsü buğdayda ve diğer serin iklim tahıllarında don kesmesi ve kuraklığının oluşmasını engeller. Kar örtüsü toprak ile atmosfer arasında ısı değişimini engelleyici bir rol oynar ve kar altında kalan ısı fazla düşmez.Bu yüzden atalarımız “Kar Buğdayın Yorganıdır” demişlerdir.

Kar örtüsünden yoksun bölgelerde buğday üreticilerinin alabileceği önlemler.

Kurağa ve soğuğa dayanıklı buğday çeşitleri tercih edilmelidir.

Kış aylarında don kuraklığına ve don kesmesine karşı alınabilecek en önemli tedbir; buğdayın kışa daha kuvvetli kök sistemiyle girmesi için ekim zamanının iyi ayarlanması gerekir.

Dengeli NPK gübrelemesi yapılmalıdır.

Üst gübreleme (azotlu gübre) zamanı iyi ayarlanmalıdır, iklim koşulları elverişli olsa bile, gece ısı sıfır derece düzeylerine ve daha altına indiği için Ocak ve Şubat aylarında uygulanan üst gübrelemeden bitkiler fazla faydalanamaz. Bitkinin gelişme durumu izlenerek (sapa kalkma durumuna göre Şubat ayının sonu) Mart ayının başında ve önerilen dozdan bir miktar fazla azotlu gübre uygulanmalıdır.

 

Bu Haberler İlginizi Çekebilir

Henüz yorum yapılmadı!

İlk siz yorum yapın!

Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız.
Top